Page 2 - Güzel Vatan Gazetesi - Mayıs 2019 - Sayı:117
P. 2

2       YORUM






           Islam şehirlerinde hilâlin damgası ‘Selâtin Camii’ler





                                                                                                                      tayini Beyazıt Camii esas alınarak yapılma-
                                   Orhan                                                                              ya başlandı.
                          OSMANOĞLU                                                                                   Ayrıca Frenk memleketlerinde yıldızlar
                                                                                                                      ilmini bilen gayrimüslimler, vakitlerini
                        osmanoglu@ogun.com.tr                                                                         ve yön gösteren aletlerini Bayezid Han
                                                                                                                      Camii’nden düzeltirler.
          İslam beldelerinde toprağın üzerine basıl-                                                                  Cümle kapısında Şeyh Hamidullah tara-
          mış bir mühür, bir damgadır camiler.                                                                        fından yazılmış bulunan kitabeye göre
          İstanbul deyince akla gelen önemli                                                                          ise,1501-1506 yılları arasında beş yılda
          unsurlardan birisi de sahip olduğu selâtin                                                                  tamamlanan Bayezid Camii’nde ilk namazı
          yani Osmanlı sultanları tarafından yaptı-                                                                   Sultan Bayezid-i Veli bizzat kıldırmıştır.
          rılan camilerdir. Padişah anneleri valide                                                                   Bunun nedeni ise hayli ilginçtir:
          sultanların, imparatorluk şehzadelerinin ve                                                                 Sultan Beyazıt Han’ın ‘İkindi namazının
          sultanlarının yaptırdığı camilere de selatin                                                                sünnetini terk etmeyen camiyi açsın’ talebi
          camiler denmiştir. İstanbul silüetine bir                                                                   üzerine kimseden ses çıkmayınca; Sultan,
          islam şehri olma özelliği kazandıran bu                                                                     “Elhamdülillah ben hiç terk etmedim”
          camiler yüzyıllardır İstanbul’un günlük                                                   Ayasofya Camii    diyerek, caminin açılışını yapmış ve ilk
          koşturmacasına, Ramazan’larına ve bay-                                                                      namazı da yine kendisi kıldırmıştır.
          ramlarına da şahitlik ediyor.                                                                               Planı bir padişah tarafından
          Bu camilerin özellikleri arasında;                                                                          çizilen tek cami
          24 saat açık olması, Ramazan’da minareleri                                                                  Selâtin Cami’lerimizden biri olan ve Son
          arasında mahya asılması, Hünkar mah-                                                                        dönem Osmanlı cami mimarisinde benze-
          filinin bulunması, birden fazla minaresi                                                                    ri olmayan bir örnektir Yıldız Camii.
          olması yer almaktadır ayrıca sultanlar bu
          camileri yaptırırken devlet hazinesinden                                                                    Barbaros Bulvarı’nda Yıldız Sarayı yolu
          hiçbir harcama yapmaz, tamamen kendi                                                                        üzerindeki cami, 1885-1886 yılları arasında
          kişisel servetlerini kullanırlardı.                        Fatih Camii                  Süleymaniye Camii   Sultan II. Abdülhami Han tarafından Ni-
                                                                                                                      kolaki Kalfa’ya yaptırılmış. Hamidiye ya da
          İstanbul Selâtin camileri içinde şöyle bir                                                                  halk arasındaki adıyla Yıldız Camii’nin planı
          sıralama vardır.                                                                                            2. Abdülhamit tarafından çizilmiştir. Bu ne-
          En önemlisi Ayasofya Camii’dir. Çünkü   Kanuni’nin iki adım arkasında Sinan                                 denle planı bir padişah tarafından çizilen
          İstanbul’un fethini temsil eder.    Rivayete göre, Kanuni Sultan Süleyman bir                               tek camidir. Camii, Peygamber efendi-
          Daha sonra Fatih Camii gelir. Çünkü bu   gece rüyasında Resul-i Ekrem Efendimizi                            mizin miraca yükseldiği mekan Mescid-i
                                              gördü. İkisi, Haliç’i ve Boğaz’ı gören bir
          cami İstanbul’un Fatih’i tarafından inşa   tepedeydi. Peygamber Efendimiz, Sultan’a                         Aksa’ya benzemesi de dikkat çekicidir.
          ettirilmiştir. Daha sonra Süleymaniye ve   oraya bir cami yaptırmasından bahse-                             Sultan II. Abdülhamid bu caminin ahşap
          ondan sonra da Sultan Ahmed gelir.  diyordu ve mihrabı ile minberinin yerini                                kafeslerini de kendisi yapmıştır.
          Bu dört camiden aynı anda okunan cena-  tarif ediyordu. Ertesi gün, Kanuni hemen                            Bu Cami diğer selâtin camilerin aksine ilk
          ze salâsı tahtta olan padişahın vefat ettiği   Mimar Sinan’ı çağırdı. Onu rüyasındaki   Sultanahmet Camii   olarak tek minareli yapılmıştır.
          anlamına gelirdi.                   tepeye götürdü ve tam rüyasını anlatırken                               Sultanlar Ramazan ayları geldiğinde
          Fatih Camii’nde Teravih namazlarında   Sinan “Sultanım, mihrabı burada, minberi   miden sonra inşa edilen bütün camilerin   maiyetleriyle birlikte muhtelif Selâtin
          beş farklı makamda Kur’ân okunması   burada olsun” diyerek Sultan’ın rüyada   kıble ayarlamalarının Bayezid Camii baz   Cami’lere giderek teravih namazlarını eda
          yüzyıllardır süren bir gelenek. Teravihlerde   gördüğü noktaları gösterince Kanuni şa-  alınarak yapılmış olmasıdır. Evliya Çelebi,   ederlerdi.
          her dört rekâtta bir sırasıyla Rast, Saba,   şırdı. Sinan ise sakince, “Dün geceki kutlu   Seyahatname’sinde konuyla ilgili olarak   Bazı padişahların ise Ramazan Ayı geldi-
          Hüseynî, Evc ve Acemâşiran makamların-  ziyaretinizde ben de iki adım arkanızday-  şunları kaydetmiştir:    ğinde tebdil-i kıyafet gezerek istanbulun
          da Kur’ân okunuyor. Bu makamlar sadece   dım” dedi.                                                         mahalle arası camilerine gidip teravih
          namaz sırasında değil, rekât aralarındaki   Bir başka Selâtin Cami olan Haliç kıyısında   Bu caminin temeline başlandığında   namazlarını kıldıkları, halkın ahvalini bizzat
          salât ve selamlarda da kullanılıyor.  yer alan Eyüp Camii, Fatih’ten sonra bütün   Mimarbaşı, ‘Sultanım! Mihrabı nice   görüp gerekenin yapılması için talimat
          Süleymaniye Camii’nin, İstanbul Ramazan   padişahların kılıç kuşandığı yer haline   koyalım?’ diye sorunca, Sultan Bayezid-i   verdikleri kayıtlara geçmiştir.
          gelenekleri içinde ayrı bir önemi vardı.   gelmiştir.                   Veli, ‘Ayağım üzere bas’ der. Sultanın ayağı   Evet değerli dostlarım, burda sizlere kısaca
          Ramazan’ın geldiğini müjdeleyen hilalin   Büyük Selâtin camilerimizden olan Baye-  üzere basınca Kabe-i Şerif‘i gören mimar,   İstanbul Selâtin Camilerinden sadece
          görünmesi üzerine ilk mahya burada   zid Camii’nin ise Evliya Çelebi’nin “Seya-  hemen Bayezid Han’ın ayağına yüz sürüp,   bazılarını yazdım.
          yakılır, şehrin dört bir yanından görünen   hatname” isimli eserinde de bahsettiği   ilk olarak caminin mihrabını yapar.  Bu muhteşem eserleri sadece tarihi eser
          ışıl ışıl mahya, İstanbul’un diğer camilerine   ilginç bir hikayesi vardır.  İstanbul’da Beyazıt Camii yapılana kadar   niteliğinde değil yaşanan ibadethaneler
          mahyaların yakılması için işaret verirdi.                               kıble tayininde; Mesacid-i Evvel denilen,   ve müslümanların birlik, beraberlik ruhu-
          Mimar Sinan “Kalfalık eserim” dediği Süley-  Kâbe’yi görerek inşa edilen mihrab  İstanbul’da Kabe’ye en yakın camii olan   nun bütünleştiği mekanlar olarak görüp,
          maniye Camii’nde öyle mimari incelikler   Evliya Çelebi’nin aktardığı bilgilere göre   “Akbıyık Mescidi” esas alınırdı. Ama Sultan   bu bilinçle yaşamamız dileklerimle, bir
          kullandı ki, bugünün teknolojisi bile onun   Bayezid Camii’ni İstanbul camileri içinde   Beyazıt Han’ın bu kerametinden sonra ise   başka yazımızda görüşmek üzere Allah’a
          tekniğine erişemedi.                eşsiz kılan en önemli özelliği ise bu ca-  İstanbul’da yapılan tüm camilerin kıble   emanet olunuz!
   1   2   3   4   5   6   7